III POWIATOWY PRZEGLĄD PIEŚNI WIELKANOCNYCH I PRZYŚPIEWEK DYNGUSOWYCH 

Dyrektor Szkoły Podstawowej w Rozniszewie w imieniu Organizatorów serdecznie zaprasza w najbliższy wtorek 10 kwietnia do szkoły, gdzie odbędzie się III Powiatowy Przegląd Pieśni Wielkanocnych i Przyśpiewek Dyngusowych “Nie dajmy zaginąć tradycji”. W przeglądzie weźmie udział 7 grup wokalno-instrumentalnych z wszystkich gmin powiatu kozienickiego. Konkursowi wokalnemu towarzyszyć będzie wystawa zwycięskich prac w konkursie plastycznym “Stacje Drogi Krzyżowej”.

Przegląd rozpocznie się o godz. 10.00.

Serdecznie wszystkich zapraszamy.

 

 

 

Kwesta na cmentarzu

Przy naszej Parafii zawiązał się Społeczny Komitet na rzecz Odnowy Cmentarza Parafialnego w Rozniszewie.
Członkowie tego Komitetu przeprowadzą na cmentarzu Kwestę w dniu 1 listopada w godzinach od 8:00 do 14:00.
Zebrane pieniądze będą przeznaczone na konieczne prace przy cmentarzu.
Bóg zapłać za hojne datki

Ostatkowa “Wieczerza Teatralna” w Rozniszewie

Warto było być… To była wspaniała wieczerza, związana z IV Rozniszewskimi Ostatkami Teatralnymi. Stół był obficie zastawiony… Mogli skorzystać i młodzi oglądając spektakl – “Kabaret na jednej nodze” Wandy Chotomskiej… Mogli skorzystać dorośli uczestnicząc w spektaklu “Jasełka – sztuka w 3 aktach wg księdza Kucharskiego”, w której główne role były obstawione przez niezwykłych aktorów… Nic więcej nie mogę dodać… Zobaczcie zdjęcia…

A kto nie był – niech żałuje…

 

Dożynki w Rozniszewie

W niedzielę, 5 września, procesją z wieńcem oraz Mszą św. dziękczynną za zebrane plony, rozpoczęły się parafialne dożynki.

DOŻYNKI – największe w roku święto gospodarskie rolników będące ukoronowaniem ich całorocznego trudu, obchodzone po zakończeniu wszystkich najważniejszych prac polowych i zebraniu plonów, a głównie plonu zbóż.

W dawnej Polsce zwano je również Wieńcowem (od najważniejszego ich symbolu wieńca ze zbóż i kwiatów) lub Okrężnem (od starodawnego obyczaju jesiennego obchodzenia, lub objeżdżania, czyli okrążania pól po sprzęcie zboża).

Dożynki obchodzono w Polsce prawdopodobnie już w XVI lub na przełomie XVI i XVII wieku, kiedy na naszych ziemiach rozwinęła się gospodarka folwarczno – dworska. Urządzali je dla żniwiarzy (służby folwarcznej i pracowników najemnych) właściciele majątków ziemskich.

Była to zabawa, poczęstunek i tańce – w nagrodę za dobrze wykonaną pracę przy żniwach i zebrane plony. Żniwa były bowiem uwieńczeniem wielkiego gospodarskiego trudu, od efektów którego, od ilości i jakości zbiorów, zależała ludzka egzystencja.

W obchodach dożynkowych, odbywających się we wszystkich regionach Polski, nie brakowało również elementów starszych, archaicznych, które bywają tłumaczone jako ślady odwiecznych obrzędów i ofiar składanych bóstwom urodzaju. Do takich należały różne praktyki i do niedawna zachowane zwyczaje związane np. z ostatnią garścią, kępą lub (rzadziej) pasem niezżętego zboża, które po żniwach czas jakiś pozostawiano na pustym już polu, dla ciągłości wegetacji zbóż i ciągłości urodzaju.

Te ostatnie pozostawione na polu kłosy zwano przepiórką (na Mazowszu i Podlasiu), perepełką (na kresach wschodnich), brodą (we wschodniej części Mazowsza), kozą (w Małopolsce), pępem lub pępkiem (w poznańskiem); zwano je także wiązką, wiązanką lub garstką. Ścinano je bardzo uroczyście i mógł to zrobić tylko najlepszy kośnik, po czym wręczano je żniwiarkom przodownicom, aby uplotły z nich wieniec.

Obchody dożynkowe rozpoczynały się bowiem wiciem wieńca, z tych właśnie pozostawionych na polu zbóż, z kiści czerwonej jarzębiny, orzechów, owoców, kwiatów i kolorowych wstążek. Wieńce dożynkowe miewały zwykle kształt wielkiej korony lub koła. W przeszłości umieszczano w nich także żywe (a z czasem sztuczne) koguty, kaczęta lub małe gąski, bo miało to zapewniać piękny i zdrowy przychówek gospodarski.

Wieniec dożynkowy nazywany bywał plonem (bo uosabiał wszystkie zebrane plony i urodzaj). Niosła go na głowie lub wyciągniętych rękach najlepsza żniwiarka, czasami z pomocą parobków i innych żeńców. Za nią postępował orszak odświętnie ubranych żniwiarzy, niosących na ramionach przybrane kwiatami, wyczyszczone kosy i sierpy.

Wieniec niesiono do kościoła, do poświęcenia; następnie ze śpiewem w uroczystym pochodzie, udawano się do dworu lub do domu właściciela pola – gospodarza dożynek.

Pieśni śpiewane przez idących z wieńcem żniwiarzy mówiły o ich trudzie i o plonie, wyrażały także troskę o przyszłe urodzaje i życzenia przyszłych dobrych plonów oraz nadzieję na zasłużony poczęstunek i zabawę. Najczęściej śpiewano taką, albo bardzo podobną pieśń:

Plon, niesiemy plon
w gospodarza (lub jegomości) dom!
Aby dobrze plonowało,
Po sto korcy z kopy dało!
Otwieraj, panie, szeroko wrota
niesiem ci wieniec ze szczerego złota.

Zaściełaj, panie, stoły i ławy,
Idzie do ciebie gość niebywały.
Plon niesiemy plon…

Pieśni te, o wielu zwrotkach, mówiły także o różnych miejscowych wydarzeniach, troskach ale i radościach, wytykały wady surowym ekonomom, wychwalały szczodrość dziedziców i ich gospodarność, lub przeciwnie wytykały im skąpstwo, nieudolność i spowodowane tym braki w gospodarstwie, były więc prawdziwą bo zawsze aktualną kronika wsi.

Gospodarz dożynek – którym najczęściej bywał dziedzic – z szacunkiem przyjmował wieniec od przodownicy, osobiście wnosił go do domu i ustawiał na stole, po czym prosił przodownicę do tańca. Następnie prowadził wszystkich do stołów, ustawionych na dziedzińcu lub w stodole i częstował ich dobrym jedzeniem i napitkiem. Po uczcie rozpoczynały się tańce, trwające nieraz do późnych godzin nocnych.

Wieniec dożynkowy przechowywano w stodole, aż do następnego roku, do nowego siewu, a wykruszone z niego ziarna wsypywano do worków z ziarnem siewnym.

Zachowane w Polsce do dzisiejszych czasów obchody dożynkowe mają więc już kilka wieków tradycji, chociaż nieco zmieniły swój charakter, przeszły bowiem interesująca ewolucję.

Już u schyłku XIX wieku, wzorem dożynek dworskich, zaczęto urządzać dożynki chłopskie, gospodarskie. Bogaci gospodarze wyprawiali je dla swych domowników, rodziny, parobków i najemników. Przebiegały one bardzo podobnie do dożynek dworskich, chociaż były znacznie skromniejsze.

W okresie międzywojennym zaczęto organizować dożynki gminne, powiatowe i parafialne. Organizowały je lokalne samorządy i partie chłopskie, a przede wszystkim koła Stronnictwa Ludowego, Kółka Rolnicze, Kościół często także i szkoła. Dożynki tamtych czasów były manifestacją odrębności chłopskiej i dumy.

Z zabawy urządzanej głównie dla czeladzi dworskiej stały się świętem całego rolniczego stanu, połączonym z wystawami rolniczymi, festynami występami ludowych zespołów artystycznych.

Po ostatniej wojnie przez długie lata gospodarzami dożynek byli przedstawiciele władz administracyjnych i różnych szczebli, (od gminnych do centralnych) i miały charakter polityczny, (miały wyrażać poparcie dla ówczesnej władzy i polityki rolnej), ale zachowywano w nich również chociaż elementy tradycyjne: uroczyste pochody z wieńcami, pieśni. Towarzyszyły im także różne imprezy: kiermasze, zabawy itp.

Po 1980 r. dożynki po raz kolejny zmieniły swój charakter: pozostając świętem rolniczego stanu, stały się jednocześnie uroczystością wyznaniową, religijną i dziękczynieniem składanym Bogu i Matce Bożej za szczęśliwie zakończone żniwa i zebrane plony. Powrócono do tradycji dożynek parafialnych.

Tak jak w przeszłości formują się barwne pochody dożynkowe z wieńcami, które rolnicy składają w kościołach, przy ołtarzu wraz z innymi płodami ziemi. Zwyczajem stały się tłumne pielgrzymki chłopskie do miejsc świętych, miejsc kultu religijnego, zwłaszcza do sanktuariów maryjnych, a w tym również do największego sanktuarium polskiego na Jasnej Górze w Częstochowie. Tu właśnie odbywają się największe i najuroczyściej obchodzone dożynki polskie.

Uczestniczą w nich nieprzeliczone tłumy i delegacje rolnicze z całej Polski, w tradycyjnych strojach z darami z płodów ziemi, coraz to piękniejszymi wieńcami i chlebami upieczonymi z mąki, z tegorocznych zbiorów. (Więcej: http://pl.wikipedia.org/wiki/Dożynki)

Wieniec dożynkowy w naszej parafii został w tym roku przygotowany przez mieszkańców Boguszkowa. Gospodarzami dożynek (starostami) byli: Kazimierz Makuch i Zuzanna Mich. Mszy św. przewodniczył ks. Proboszcz, a homilię wygłosił ks. Grzegorz.

Po zakończeniu Mszy św. udaliśmy się na plac przy remizie, gdzie odbył się Piknik Integracyjny. Uroczystości zostały uświetnione poprzez występ zespołów z Masłowa koło Kielc, z Magnuszewa, Color z Mińska Mazowieckiego i innych.

Wszystkim rolnikom i sadownikom dziękujemy i życzymy: Szczęść Boże!

Zabytkowy zespół kościelny

Zabytkowy zespół kościelny

Zespół kościelny we wsi Rozniszew usytuowany jest w skrajnej, południowo-wschodniej części wsi, na działce na rzucie nieregularnego ośmioboku. W jego skład wchodzi kościół, dzwonnica i ogrodzenie.

Kościół położony w centralnej części działki, dzwonnica w południowo-wschodnim narożniku, w odległości ok. 10 m od kościoła. Teren otoczony murowanym ogrodzeniem, w którym trzy bramy: główna w południowo-wschodnim boku oraz boczne w północno-wschodnim i południowo-zachodnim boku. Przy wejściu, w południowo-zachodniej części, murowana kapliczka maryjna. Wokół kościoła alejka obsadzona szpalerem lip. Zespół kościelny w Rozniszewie powstał w latach 1880 – 1885 w miejscu dawnego drewnianego, zniszczonego kościoła.

Kościół

Halowy kościół p.w. Narodzenia NMP został wzniesiony z cegły wg projektu znanego arch. Edwarda Cichockiego oraz Jana Hanza w stylu neogotyckim, wpisując się w nurt kościelnej architektury historycznej ziemi radomskiej przełomu XIX i XX wieku. Korpus świątyni jest trójnawowy, trzyprzęsłowy z trójbocznie zamkniętym prezbiterium oraz zakrystiami na zakończeniu naw bocznych. Prezbiterium skierowane na północny zachód. Od południa do kościoła dostawiono dwie wieże, pomiędzy którymi znajduje się kruchta. Cokół budynku wykonano z bloków granitowych. Elewacje rozczłonkowano przyporami. Fasada trzykondygnacyjna z wieżami nakrytymi dachami wiciowymi. Każda kondygnacja oraz wieże bogato zdobione fryzem dekoracyjnym wykorzystującym motywy: blend, płycin, pilastrów, łuków ostrych, tworzących na fasadzie uporządkowaną siatkę podziałów, pokrywającą całą powierzchnię fasady. Na osi środkowej uskokowy portal ostrołukowy zwieńczony szczytem trójkątnym wychodzącym ponad gzyms kordonowy pierwszej kondygnacji. Pozostałe elewacje ozdobione fryzem podgzymsowym w formie geometrycznej plecionki. W elewacjach bocznych występują m.in. po trzy monumentalne okna ostrołukowe, biforialne z motywem maswerku. Dolna część bocznych elewacji wysunięta do przodu, nakryta daszkiem pulpitowym, tworzy efekt pseudobazyliki. Elewacje krucht zdobione fryzem schodkowym biegnącym pod gzymsem koronującym. W północno-zachodniej kruchcie triforialne okno ostrołukowe od zachodu. W ścianach prezbiterium trzy okna ostrołukowe. Nawy kościoła o sklepieniach krzyżowych wspierających się na filarach i wspornikach. Filary składają się z wysokiego cokołu, kanelowanego trzonu, oraz wieloczęściowej profilowanej głowicy zdobionej guzami, rozetami, ozdobnymi konsolami. Podobnie zdobione są wsporniki. Balustrada chóru zdobiona jest ostrołukowymi blendami, fryzami kostkowymi oraz pilastrami. Stan zachowania kościoła jest dostateczny, miejscami występują pęknięcia muru kościoła, ubytki w cegle, zawilgocenia ścian. Widoczne są również uszkodzenia i wyrwy w elewacjach spowodowane działaniami wojennymi w 1945 r.

Dzwonnica

Budynek dzwonnicy wzniesiony na rzucie kwadratu, z cegły, nakryty został dachem namiotowym. Usytuowany jest w południowo-wschodnim narożniku placu przykościelnego. Wnętrze dzwonnicy jest jednoprzestrzenne z ostrołukowymi oknami. Cokół budynku z granitowych bloków. Naroża wzmocnione zostały przyporami. Stan zachowania obiektu oceniono na dobry.
Ogrodzenie kościelne na planie nieregularnego ośmioboku, składa się z cokołu wzniesionego z cegły, otynkowanego oraz przęseł stalowych, ażurowych powtarzających stylizowane motywy neogotyckie. Filary głównej bramy ceglane otynkowane, udekorowane płycinami, nakryte daszkami. Elementy bramy (okucia bramne) wykonane w fabryce w Bliżynie. Poza bramą główną w ogrodzeniu występują dwie inne mniejsze bramy flankowane filarami. Stan zachowania dostateczny, miejscami zły. Występują liczne ubytki cegły i tynku oraz zawilgocenia. Elementy stalowe są skorodowane. Na placu przykościelnym rosną lipy wśród których znajdują się drzewa mające ok. 100 lat. Zespół kościelny w Rozniszewie stanowi zatem integralną całość, architektoniczną i historyczną (z uwzględnieniem również lokalizacji dawniejszej świątyni drewnianej oraz cmentarza przykościelnego).

Dzieje kościoła i parafii

Najwcześniejsza wzmianka o parafii we wsi Rozniszewie pochodzi z XIV wieku. W 1359 r. król Kazimierz Wielki odstąpił Siemowitowi III cztery zapilickie parafie: m.in. Rozniszew – które należały do diecezji poznańskiej. W 1383 r. na gruntach wsi Rozniszew należącej do norbertanek lokowano miasto Mniszew. Przez Rozniszew przechodził Trakt Królewski zwany gościńcem czerskim prowadzący z Warszawy do Puław przez Górę Kalwarię, Konary, Rozniszew, Wolę Magnuszewską, Kozienice i Puławy. W latach 1576 – 1819 właścicielami wsi Rozniszew byli Giżyccy (herbu Gozdawa).

W 1603 r. w Rozniszewie był kościół drewniany pod wezwaniem św. Urszuli i Towarzyszek (Undecim Milia Virginum – Jedenastu Tysięcy św. Panien). Do parafii należały Zagroby tworząc razem niewielką parafię. Plebania miała w uposażeniu (wraz z wikariuszem i nauczycielem) folwark i dwa gospodarstwa kmiece w Rozniszewie, lecz zajęte przez patrona Marcjana Giżyckiego, oraz dziesięciny folwarczne i kmiece z obu wsi parafii (tj. Rozniszew i Zagroby), częściowo również zajęte przez patrona. W Rozniszewie była szkoła, której rektorem był Florian z Grabkowa a kantorem Jan Chojecki. W czasie powstania styczniowego, w dniu 14 maja 1863 r., miała miejsce bitwa pod Rozniszewem oddziału Kononowicza, w której zginęło 15 powstańców i 70 Rosjan. W latach 1880 – 1885 w miejsce zniszczonego, drewnianego kościoła, zbudowany nowy w stylu neogotyckim, według projektu arch. Edwarda Cichockiego i Jana Hanza. Konsekracji, w 1895 r., dokonał bp Antoni Sotkiewicz. W czasie II wojny światowej działała we wsi placówka AK Obwód Kozienice – V „Północ”. W trakcie walk na przyczółku warecko-magnuszewskim kościół został częściowo zburzony i odbudowany w latach 1947 – 1972. Decyzją z dnia 29 stycznia 2010 r. Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Warszawie Zespół kościelny w Rozniszewie (kościół, dzwonnica, ogrodzenie wraz z terenem placu przykościelnego) został wpisany do rejestru zabytków nieruchomych /A/ województwa mazowieckiego.