Jezus w rozmowie z Nikodemem podejmuje temat „narodzin z wysoka”. Są to narodziny z Ducha Świętego. Z „narodzinami z wysoka” wiąże się wywyższenie Syna Człowieczego na drzewie krzyża. Jezus nawiązuje do epizodu opisanego w Księdze Liczb, który miał miejsce w czasie wędrówki Ludu Bożego przez pustynię. Zesłanie jadowitych węży było wynikiem narzekania i szemrania przeciw Bogu i Mojżeszowi. Remedium na tę sytuację dla ludu, który w sytuacji zagrożenia odczuwał skruchę, był wąż miedziany sporządzony przez Mojżesza na polecenie Boga. Każdy człowiek ukąszony przez węża mógł pozostać przy życiu, jeśli spojrzał na węża miedzianego (Lb 21, 4-9). W scenie tej mocno zaakcentowany jest motyw śmierci i życia. Śmierć jawi się jako konsekwencja ukąszenia jadowitych węży, natomiast życie uwarunkowane jest przez spojrzenie na miedzianego węża umieszczonego na palu. Pozytywne przedstawienie węża miedzianego może nawiązywać do wierzeń w starożytnej Syrii i Mezopotamii, gdzie wąż był symbolem mocy, zdrowia i życia. Kult miedzianego węża był także rozpowszechniony wśród Kananejczyków, a później wśród Izraelitów (2 Krl 18, 4).
Ewangelia według św. Jana mówi o chwalebnym wywyższeniu Jezusa na krzyżu (J 3, 14-15). Janowy termin „wywyższyć” (gr. hypsoō) nawiązuje do śmierci krzyżowej Jezusa postrzeganej jako moment chwały i zwycięstwa w blasku zmartwychwstania (J 3, 14). Ewangelista mógł także inspirować się tekstem proroka Izajasza, który w pieśni o cierpiącym Słudze Pańskim eksponuje jego wywyższenie i chwałę: Oto się powiedzie mojemu Słudze, wybije się, wywyższy i bardzo wyrośnie (Iz 52, 13). Czwarta Ewangelia wskazuje na zbawcze dzieło Jezusa jako remedium przywracające umarłych do prawdziwego życia.
Wywyższenie Jezusa na pustyni ludzkich serc staje się zbawczym aktem Boga, który w swym miłosierdziu pochyla się nad grzeszną ludzkością. W Jezusie wywyższonym na krzyżu starotestamentalny obraz miedzianego węża wywyższonego na pustyni znajduje wypełnienie i głębszy sens. Syn Człowieczy wywyższony na krzyżu staje się ratunkiem dla ludzkości będącej na drodze ze śmierci do życia wiecznego. Według ewangelisty droga ta warunkowana jest przez spojrzenie wiary na Wywyższonego: Aby każdy, kto w Niego wierzy, miał życie wieczne (J 3, 15). Wiara dla św. Jana jest osobowym spotkaniem z Chrystusem i przyjęciem Syna Bożego, który przybywa do ludzkości jako objawiciel Ojca. Poprzez nawiązanie do symboliki węża miedzianego wywyższonego przez Mojżesza na pustyni ewangelista wzywa do wiary w Jezusa – Syna Bożego – wywyższonego na drzewie krzyża, który poprzez swą chwalebną śmierć i zmartwychwstanie wyzwala ze śmierci do życia, obdarowując wierzących zbawieniem i szczęściem życia wiecznego.
Ks. Mirosław S. Wróbel
